Online daten: les 11 van 12, Catfish en datingfraude herkennen
Catfish en datingfraude herkennen
Een catfish doet zich online voor als iemand anders, soms om je geld af te pakken. In deze les leer je catfishing en datingfraude herkennen aan red flags, lees je hoe je veiliger afspreekt en waar je meldt. De tips komen van de politie, de Fraudehelpdesk, de Vlaamse hulplijn 1712 en Tinder. Politie, Fraudehelpdesk en Tinder zeggen elk op hun eigen manier hetzelfde over één onderwerp. Welk onderwerp dat is en wat ze zeggen, lees je aan het eind.
Belangrijk: deze les geeft door wat officiële instanties zeggen. De tips maken daten niet zonder risico. Twijfel je, praat erover met iemand die je vertrouwt en neem contact op met de politie of de Fraudehelpdesk. Word je bedreigd of ben je in gevaar, bel dan 112.
Wat is een catfish?
Een catfish is iemand die online een nep-identiteit aanmaakt om anderen te misleiden, te manipuleren of op te lichten. Catfishing is dat doen. Zo omschrijft het woordenboek Dictionary.com het. De foto's kunnen van iemand anders zijn en het verhaal kan verzonnen zijn.
Niet elke catfish wil geld. Maar bij datingfraude wel. De Fraudehelpdesk beschrijft het zo: een oplichter zoekt contact via sociale media of een datingapp. Het contact wordt al snel heel bijzonder, met veel complimenten en lieve woorden, en na korte tijd hebben jullie heel vaak contact. Daarna komt de vraag om geld. Hoe vaak datingfraude in Nederland voorkomt, vonden we niet in een bron. In een Amerikaanse enquête van Pew Research Center zei ongeveer de helft van de gebruikers van datingapps iemand te zijn tegengekomen die hen probeerde op te lichten.
Red flags: zo herken je datingfraude
Een red flag is een waarschuwingsteken dat er iets mis kan zijn. De politie noemt deze signalen van datingfraude:
- Iemand verklaart al heel snel zijn of haar liefde.
- Iemand dringt aan om de datingsite te verlaten en verder te praten via persoonlijke e-mail of een chatdienst.
- Een bezoek of afspraak gaat steeds niet door.
- Er komt een verzoek om geld, met haast.
Dat snelle verklaren van liefde heet ook wel love bombing: iemand overladen met overdreven veel aandacht en liefde, vaak om die persoon te manipuleren. Dat voelt fijn. Juist daarom is het goed om het te herkennen.
Kies bij elke situatie een antwoord.
Na vier dagen chatten schrijft Robin dat Marieke de grote liefde is.
Antwoord
Red flag. Heel snel liefde verklaren is volgens de politie een signaal.
Robin wil meteen verder via een andere app, want de datingsite zou lastig werken.
Antwoord
Red flag. Aandringen om de site te verlaten is een signaal.
Tom en zijn match hebben gevideobeld en spreken af op een terras.
Antwoord
Past bij de tips. Videobellen en afspreken in het openbaar passen bij de tips.
Robin kan weer niet komen en vraagt geld voor een vliegticket, liefst vandaag.
Antwoord
Red flag. Afspraken die niet doorgaan en geld met haast.
Een match wil eerst even bellen voordat jullie afspreken.
Antwoord
Past bij de tips. Bellen voor een date wordt juist aangeraden.
Robin is een bedacht voorbeeld. Een oplichter kan iedereen zijn, van elk geslacht en elke leeftijd.
Wat de politie en de Fraudehelpdesk aanraden
De politie geeft deze tips om datingfraude te voorkomen. Maak nooit geld over naar een buitenlander die je nooit lijfelijk hebt ontmoet. Wees alert op zielige verhalen en vraag je af waarom juist jij zou moeten helpen met geld. Zoek de naam en de foto's van je date op internet op. Laat je niet wegleiden van de datingsite. Praat erover met iemand die je vertrouwt. En vertrouw op je gevoel.
Volgens de Fraudehelpdesk is het niet normaal dat iemand met wie je datet om geld vraagt. Het advies is om niet op zo'n verzoek in te gaan en het contact te verbreken. Ga ook na of je date is wie die zegt te zijn.
Tinder raadt op zijn veiligheidspagina ook aan om nooit geld te sturen, af te spreken op een drukke openbare plek en nooit thuis, je eigen vervoer te regelen en iemand te vertellen wat je plannen zijn.
Veiliger afspreken
De Vlaamse hulplijn 1712 en het expertisecentrum Resilient People geven tien tips voor veilig daten. Daaronder: videobel eerst, laat iemand weten waar je bent, spreek af op een openbare plek en bespreek je grenzen en wensen. En: stuur nooit naaktbeelden waarop je gezicht te zien is.
- 1Videobel eerstIs het dezelfde persoon?
- 2Zoek naam en foto opKlopt het verhaal?
- 3Openbare plekDruk, niet thuis
- 4Iemand inlichtenWaar en met wie
- 5Nooit geldOok niet bij een zielig verhaal
Meer over de eerste afspraak zelf lees je in eerste date ideeën. Over bellen en videobellen vooraf gaat de les over flirten en afspreken.
Waar meld je datingfraude?
- In direct gevaar of bedreigd? Bel 112.
- Aangifte of melding doen: bij de politie via politie.nl.
- Advies of fraude melden: bij de Fraudehelpdesk.
- Nepprofiel: meld het ook in de app of op de site, en blokkeer de persoon.
Schaam je niet als je erin bent getrapt. Oplichters zijn er goed in om vertrouwen te winnen. Hoe eerder je het meldt, hoe beter.
Probeer het zelf
- Zoek op de site of in de app waar je iemand kunt melden en blokkeren.
- Kies één persoon die je altijd laat weten waar en met wie je een date hebt.
- Zet politie.nl en fraudehelpdesk.nl in je favorieten.
Onthoud
- Een catfish doet zich online voor als iemand anders. Bij datingfraude wil iemand je geld.
- Red flags volgens de politie: snel liefde verklaren, weg willen van de site, afspraken die niet doorgaan, geld met haast.
- Zoek naam en foto's op, videobel eerst en spreek af op een openbare plek.
- Melden bij politie.nl of fraudehelpdesk.nl. In gevaar: 112.
Check jezelf
Wat is love bombing?
Iemand overladen met overdreven veel aandacht en liefde, vaak om te manipuleren.
Wat doe je volgens de Fraudehelpdesk als je date om geld vraagt?
Niet op ingaan en het contact verbreken.
Wanneer bel je 112?
Als je in direct gevaar bent of bedreigd wordt.
Waar alle drie het over hebben
Aan het begin vroegen we over welk onderwerp politie, Fraudehelpdesk en Tinder hetzelfde zeggen. Dat is geld. Alle drie zeggen op hun eigen manier dat je niet ingaat op een verzoek om geld. Tinder raadt aan nooit geld te sturen. Volgens de Fraudehelpdesk is het niet normaal dat een date om geld vraagt; reageer niet en verbreek het contact. De politie raadt aan nooit geld over te maken naar een buitenlander die je nooit lijfelijk hebt ontmoet. Ook niet als het verhaal echt klinkt, bijvoorbeeld bij een vliegticket, een ziekenhuisrekening of douanekosten.
Liefde die eerst geld nodig heeft om te kunnen bestaan, is geen liefde maar fraude.
Bronnen
- Politie: zo voorkom je datingfraude en waaraan herken je datingfraude
- Fraudehelpdesk: datingfraude
- Tinder: veiligheidspagina
- 1712 en Resilient People, VRT NWS: tips veilig daten
- Pew Research Center: key findings about online dating in the U.S.
- Dictionary.com: catfish, love bombing en red flag
Ken je iemand die dit ook kan gebruiken? Deel de cursus.
Veelgestelde vragen
Wat is een catfish?
Een catfish is iemand die online een nep-identiteit aanmaakt om anderen te misleiden, te manipuleren of op te lichten. Catfishing is dat doen.
Wat is love bombing?
Love bombing is iemand overladen met overdreven veel aandacht en liefde, vaak om die persoon te manipuleren. De politie noemt heel snel liefde verklaren als een signaal van datingfraude.
Waar meld ik datingfraude?
Bij de politie via politie.nl, of bij de Fraudehelpdesk via fraudehelpdesk.nl. Ben je in direct gevaar of word je bedreigd, bel dan 112. Meld een nepprofiel ook in de app of op de site.
Mijn date vraagt om geld. Wat nu?
Volgens de Fraudehelpdesk is het niet normaal dat iemand met wie je datet om geld vraagt. Ga er niet op in en verbreek het contact. Tinder raadt aan nooit geld te sturen. De politie raadt aan nooit geld over te maken naar een buitenlander die je nooit lijfelijk, dus in het echt, hebt ontmoet.