Yoga: les 3 van 9, Ademhaling en pranayama
Yoga ademhaling: pranayama voor beginners
In yoga is de adem de maat voor alles wat je doet. Pranayama is het woord voor ademoefeningen uit de yoga. In deze les leer je drie rustige oefeningen: buikademhaling, ujjayi en wisselademhaling. Je ademt er zelf bij mee met een cirkel op het scherm.
Veiligheid bij elke ademoefening: forceer niets. Stop en adem gewoon door als je duizelig wordt of je er onprettig bij voelt. Houd geen adem vast. Doe de oefeningen niet tijdens het autorijden of in het water. Heb je klachten of vragen over je ademhaling, ga dan naar je huisarts. Ben je zwanger of heb je een aandoening? Vraag het dan eerst aan je arts.
De houding voor ademoefeningen
Zit in een makkelijke zit, bij voorkeur op een opgevouwen deken zodat je heupen iets hoger zijn dan je knieën. Of zit op een stoel met je voeten op de grond. Je rug is lang en je schouders hangen. Liever liggend? Ook dat kan.

Buikademhaling
Buikademhaling is de basis. Je laat je buik meebewegen, zodat je rustig en zonder spanning ademt.

- Ga op je rug liggen met gebogen knieën of zit rechtop. Leg een hand op je borst en een hand op je buik.
- Adem rustig in door je neus. Je buik komt een beetje naar buiten tegen je hand.
- Adem rustig uit en je buik zakt weer in. De hand op je borst beweegt weinig.
- Doe dit enkele minuten. Bij een kortere ademteug is dat prima.
Ujjayi: de geluidsademhaling
Ujjayi (uitspraak: oe-dja-jie) is een ademhaling door de neus. Je vernauwt je keel een heel klein beetje, zodat er een zacht, zeeachtig geluid ontstaat. Een truc: adem uit alsof je een spiegel wilt laten beslaan, met je mond dicht. Het geluid mag zacht blijven, het is niet de bedoeling dat je het hard doet.
- Zit comfortabel en adem enkele keren gewoon door je neus.
- Vernauw je keel licht en adem door je neus uit, met een zacht "aa"-geluid.
- Adem op dezelfde manier in, zo zacht dat het geen moeite kost.
- Doe dit enkele ademteugen. Voelt het gespannen? Ga terug naar gewone neusademhaling.
Wisselademhaling (nadi shodhana)
Bij wisselademhaling adem je afwisselend door het linker- en rechterneusgat. Beginners doen dit rustig: ongeveer vier tellen in, vier tellen uit, vier tot zes rondes en zonder adem vast te houden.
- Zit rechtop. Leg je linkerhand op je knie. Breng je rechterduim naar je rechterneusgat en je ringvinger naar je linkerneusgat.
- Sluit het rechterneusgat met je duim en adem in door links, tel tot vier.
- Sluit links met je ringvinger, open rechts en adem uit door rechts, tel tot vier.
- Adem in door rechts, sluit rechts, adem uit door links. Dit is één ronde.
- Doe vier tot zes rondes en eindig met een paar gewone ademhalingen. Verstopte neus of benauwd? Sla de oefening over.
Mee ademen met de cirkel
Druk op Start en adem mee: de cirkel wordt groter bij het inademen en kleiner bij het uitademen. Dit is een voorbeeld van een rustig ritme. Het hoeft niet precies. Wordt het onprettig, dan stop je.
Rustig ademen: vier tellen in, vier tellen uit
Adem in 4 tellen, adem uit 4 tellen. Herhaal dit 5 keer.
Veelgemaakte fouten bij ademoefeningen
Veel beginners ademen te hard of te diep, zodat ze duizelig worden. Een rustige ademhaling voelt niet als werk. Ook houden mensen hun schouders omhoog of persen ze hun buik naar buiten. Laat je schouders zakken en laat de buik zacht mee bewegen. Een andere fout is te lang doorgaan. Een paar minuten is genoeg. Je kunt een ademoefening ook voor een yogasessie doen, om rustig te beginnen, of erna, om af te sluiten.
Past de oefening niet bij je, ga dan gewoon rustig door je neus ademen. Dat is ook een prima ademoefening. De oefeningen in les 9 sluiten daarop aan.
Probeer het zelf
Een ademsessie van ongeveer vijf minuten.
- Zit op een deken of stoel en sluit je ogen of kijk zacht naar de grond.
- Doe twee minuten buikademhaling met een hand op je buik.
- Doe drie tot vijf ademteugen ujjayi, zacht en zonder inspanning.
- Doe vier rondes wisselademhaling, zonder adem vast te houden.
- Adem een minuut gewoon door en merk hoe je zit. Word je duizelig, stop dan meteen.
Onthoud
- Pranayama is het woord voor ademoefeningen uit de yoga.
- Buikademhaling: je buik beweegt mee, een hand op je buik helpt.
- Ujjayi: zacht geluid door een licht vernauwde keel, door de neus.
- Wisselademhaling: afwisselend door het ene en het andere neusgat, vier tot zes rondes zonder adem vast te houden.
- Forceer niets en stop bij duizeligheid.
Check jezelf
Wat betekent pranayama?
Ademoefeningen uit de yoga.
Wat doe je als je duizelig wordt tijdens een ademoefening?
Stoppen en gewoon doorademen. Forceer nooit.
Hoeveel rondes wisselademhaling doet een beginner ongeveer?
Vier tot zes, rustig en zonder adem vast te houden.
Ken je iemand die dit ook kan gebruiken? Deel de cursus.
Veelgestelde vragen
Wat is pranayama?
Pranayama is het Sanskriet voor ademoefeningen uit de yoga. Het gaat om het bewust sturen van je ademhaling: langzamer, dieper of in een vast ritme.
Wat is ujjayi-ademhaling?
Ujjayi is een ademhaling door de neus waarbij je keel licht vernauwd is. Daardoor hoor je een zacht geluid, een beetje als de zee. Daarom heet het ook de geluidsademhaling. Forceer het niet.
Hoe doe je wisselademhaling?
Je sluit met je duim de ene neusgat af, ademt in door het andere, sluit dat en ademt uit door het eerste. Daarna wissel je. Beginners doen het rustig, ongeveer vier tellen in en vier tellen uit, vier tot zes rondes, zonder adem vast te houden.
Wat doe ik als ik duizelig word van ademhalingsoefeningen?
Stop meteen en adem rustig in je eigen tempo door. Ga zitten of liggen. Forceer nooit en kom je er niet bovenop, vraag dan je huisarts om advies.