Solliciteren: les 10 van 13, Een sollicitatiegesprek voorbereiden
Sollicitatiegesprek voorbereiden: zo doe je dat stap voor stap
Een sollicitatiegesprek voorbereiden kost een paar uur, en dat loont. Je weet dan wat je wilt zeggen, je zit er rustiger bij en de werkgever merkt dat je de baan serieus neemt. In deze les loop je het hele gesprek door, van voorbereiding tot bedankmail, met een stappenplan, tips voor een online gesprek en een voorbeeld van de mail achteraf.
Een gesprek is spannend, ook voor mensen die het vaak doen. Dat hoort erbij en het zegt niets over je kans. Wat je nu doet, is zorgen dat de spanning minder ruimte krijgt: je gaat oefenen.
- 1VacatureLees hem en je bewijsbank
- 2WerkgeverZoek op wat ze doen
- 3VerhalenKies 3 of 4 voorbeelden
- 4OefenenHardop en opnemen
- 5TerugluisterenKorte zelfcheck
- 6PraktischKleding, route, tijd
- 7Avond ervoorRustig en op tijd naar bed
Zo verloopt een sollicitatiegesprek
Elk gesprek is anders, maar de volgorde is vaak hetzelfde:
- Ontvangst: je wordt opgehaald of je meldt je bij de balie. Er is vaak even smalltalk, bijvoorbeeld over je reis.
- Kennismaking: de werkgever vertelt kort over het bedrijf en de functie. Daarna vraagt hij of zij wie jij bent.
- Vragen over jou: over je motivatie, je ervaring en je kwaliteiten. De meest gestelde vragen staan in les 9.
- Jouw vragen: jij stelt vragen over de baan en het team.
- Afspraken: wat is de volgende stap en wanneer hoor je iets?
Hoe lang duurt een sollicitatiegesprek?
Dat verschilt. Veel gesprekken duren een half uur tot een uur, maar een eerste telefonisch gesprek kan korter zijn en een tweede gesprek langer. Kijk in de uitnodiging of er een tijd staat, of vraag het aan degene die je uitnodigt.
Sollicitatiegesprek voorbereiden in 7 stappen
Stap 1: lees de vacature en je bewijsbank nog eens
Pak de vacature erbij. Wat vragen ze? Zoek bij elke eis een echte ervaring van jezelf. Heb je dat gedaan in les 1, dan hoef je alleen op te frissen.
Stap 2: zoek op wat de werkgever doet
Kijk op de website, bij nieuws en op de socialmediapagina's van het bedrijf. Schrijf drie dingen op die je opvielen. Je gebruikt ze bij vragen als "waarom wil je hier werken?" en "wat weet je van ons?".
Stap 3: kies drie of vier verhalen
Kies uit je bewijsbank drie of vier ervaringen die goed passen bij de vacature. Schrijf ze kort uit met de STAR-methode. Hoe je dat doet, leer je in les 8. Met dezelfde verhalen beantwoord je veel verschillende vragen.
Stap 4: oefen hardop en neem jezelf op
Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, en juist deze helpt het meest. Een antwoord in je hoofd klinkt anders dan een antwoord dat je uitspreekt. Pak je telefoon, kies vijf vragen uit les 9 en beantwoord ze hardop. Neem het geluid op. Een spiegel of een vriend of vriendin is ook goed.
Stap 5: luister terug met een korte zelfcheck
Luister je opname terug en stel jezelf drie vragen:
- Is het duidelijk? Kan iemand die jou niet kent, begrijpen wat je zegt?
- Zit er een voorbeeld in? Of blijf je steeds bij algemene woorden zoals "ik ben een harde werker"?
- Is het niet te lang? Meestal is een antwoord na één tot twee minuten af.
Doe het antwoord nog een keer, en luister weer. Meestal is de tweede of derde opname al veel beter.
Stap 6: regel de praktische dingen
Weet waar je naartoe moet, hoe laat je vertrekt en wat je meeneemt: een kopie van je cv, een pen, papier en je vragen. Plan je route en reken op vertraging.
Stap 7: de avond ervoor
Leg je kleding klaar, pak je tas in en ga op tijd naar bed.
Kleding voor een sollicitatiegesprek
Er is geen vaste regel. Wat past, hangt af van het bedrijf. Kijk op de website of op foto's hoe medewerkers eruitzien en kies iets wat een stapje netter is. Vooral belangrijk: schoon, heel en comfortabel. Je hoeft je niet te verkleden als iemand anders. Twijfel je? Je mag de uitnodiging beantwoorden en vragen wat gebruikelijk is.
De eerste minuten: openingszin voor een sollicitatiegesprek
De eerste minuten zijn vaak het spannendst. Je hoeft geen briljante openingszin te hebben. Dit werkt:
- Een vriendelijke groet en een hand of een knik: "Goedemorgen, fijn dat ik langs mag komen."
- Je naam herhalen: "Fatima El Amrani, prettig kennis te maken."
- Een compliment over iets echts: "Ik vond uw kantoor zo gemakkelijk te vinden."
Als de eerste vraag komt ("vertel eens iets over jezelf"), heb je je pitch klaar. Meer daarover lees je in les 11.
Ook je lichaamstaal doet mee: rustig zitten, oogcontact houden en je stem niet te snel laten gaan. Wat je over je houding kunt weten, vind je in de les over non-verbale communicatie.
Zenuwachtig voor je sollicitatiegesprek?
Zenuwen horen bij een gesprek en de werkgever weet dat. Wat kan helpen:
- Goede voorbereiding. Als je weet wat je kunt zeggen, is er minder om bang voor.
- Ruim op tijd komen. Haast maakt spanning groter. Wacht desnoods vlakbij.
- Rustig ademen. Adem voor het gesprek een paar keer langzaam in door je neus en uit door je mond.
- Een pauze mag. Even nadenken voor je antwoordt komt rustig over. Zeg gerust: "Dat is een goede vraag, ik denk even na."
Kost spanning je veel moeite, praat er dan over met iemand die je vertrouwt of met je huisarts.
Online sollicitatiegesprek
Een online sollicitatiegesprek via beeldbellen is net zo serieus als een gesprek op locatie. Let op deze punten:
- Techniek: test van tevoren je internet, camera en geluid, en download het programma als dat nodig is. Houd een telefoonnummer van de werkgever bij de hand voor als iets misgaat.
- Licht: zorg dat het licht voor je staat of naast je, niet achter je. Zet je camera op ooghoogte.
- Achtergrond: kies een rustige, opgeruimde plek. Zet meldingen en andere programma's uit.
- Kijken: kijk af en toe in de camera, zodat het lijkt alsof je de ander aankijkt.
Sollicitatiegesprek afsluiten
Het einde blijft hangen bij de ander. Zo sluit je netjes af:
- Stel je eigen vragen (zie de 12 goede vragen in les 9).
- Zeg in één zin waarom je de baan wilt: "Ik heb van dit gesprek gemerkt dat ik hier graag zou werken, vooral door de samenwerking in het team."
- Vraag naar het vervolg: "Wat is de volgende stap en wanneer mag ik iets van u horen?"
- Bedank voor de tijd, groet vriendelijk en neem je spullen mee.
Bedankmail na een sollicitatiegesprek
Een korte bedankmail de dag erna is niet verplicht, maar het is een vriendelijk gebaar en het houdt je naam vers. Houd hem kort. Bedank voor de tijd, noem iets uit het gesprek en zeg dat je de baan nog steeds graag wilt.
Aanp.degroot@voorbeeld.nl
OnderwerpBedankt voor het gesprek, functie klantenservice medewerker
Beste meneer De Groot,
Bedankt voor het prettige gesprek van gisteren en voor de rondleiding door de afdeling.
Het verhaal over de nieuwe chatservice sprak me aan. Ik help in de supermarkt klanten graag snel en vriendelijk en ik wil leren hoe dat online werkt.
Ik wil deze functie nog steeds graag en ik hoor graag wat de volgende stap is.
Met vriendelijke groet,
Fatima El Amrani
Kort, vriendelijk en met een eigen detail uit het gesprek.
Waarom het werkt: de mail is kort, noemt één echt onderwerp uit het gesprek en doet geen nieuwe beloftes. Verstuur geen lange herhaling van je brief.
Tweede sollicitatiegesprek
Word je uitgenodigd voor een tweede sollicitatiegesprek? Dat is een goed teken, want de werkgever wil je beter leren kennen. Meestal gaat het dieper op de functie in, soms praat je met meer mensen of krijg je een opdracht. Wat helpt:
- Vraag aan wie je spreekt en hoe lang het duurt.
- Lees je aantekeningen van het eerste gesprek.
- Bereid nieuwe vragen voor, nu je meer weet over de baan.
Soms komt het onderwerp salaris pas nu. Bereid je erop voor met les 12.
Morgen een gesprek? Dit doe je vanavond nog
- Lees de vacature en je cv nog één keer.
- Kies drie verhalen die bij de vacature passen.
- Beantwoord drie vragen hardop en neem er één op. Luister terug.
- Schrijf twee vragen voor de werkgever op.
- Leg kleding, cv, pen en papier klaar en kijk je route na.
- Ga op tijd slapen.
Probeer het zelf
- Pak een vacature die je aanspreekt en kies drie verhalen uit je bewijsbank.
- Beantwoord drie vragen uit les 9 hardop en neem jezelf op met je telefoon.
- Luister terug en doe de zelfcheck: is het duidelijk, zit er een voorbeeld in, is het niet te lang?
- Neem de vraag die het minst lekker ging nog een keer op.
Onthoud
- Bereid je voor in 7 stappen: vacature, werkgever, verhalen, oefenen, terugluisteren, praktisch en de avond ervoor.
- Oefen hardop en neem jezelf op: het is de stap die het meest oplevert.
- Sluit af met je eigen vragen, een korte samenvatting van je motivatie en de vraag naar het vervolg.
- Een korte bedankmail de dag erna is een vriendelijk gebaar.
- Bij een online gesprek test je vooraf techniek, licht en geluid.
Check jezelf
Welke drie vragen stel je jezelf bij het terugluisteren van je opname?
Is het duidelijk, zit er een voorbeeld in en is het niet te lang?
Hoe sluit je een sollicitatiegesprek af?
Stel je vragen, zeg in een zin waarom je de baan wilt, vraag naar de volgende stap en wanneer je iets hoort, en bedank voor de tijd.
Wat zet je in een bedankmail na het gesprek?
Een bedankje, één detail uit het gesprek en de zin dat je de baan nog steeds graag wilt. Houd hem kort.
Ken je iemand die dit ook kan gebruiken? Deel de cursus.
Veelgestelde vragen
Hoe bereid je je voor op een sollicitatiegesprek?
Lees de vacature en je bewijsbank nog eens, zoek informatie over de werkgever, kies drie of vier voorbeelden uit je ervaring en oefen je antwoorden hardop. Neem jezelf op met je telefoon en luister terug. Regel ook kleding, route en tijd. Het hele stappenplan staat in deze les.
Hoe lang duurt een sollicitatiegesprek?
Dat verschilt per werkgever en per functie. Reken op een half uur tot een uur en kijk in de uitnodiging of de werkgever een tijd noemt. Vraag het gerust aan degene die je uitnodigt, dan kun je je agenda erop aanpassen.
Hoe sluit je een sollicitatiegesprek af?
Bedank voor het gesprek, vat in een zin samen waarom je de baan graag wilt en vraag wat de volgende stap is en wanneer je iets hoort. Geef een hand of een vriendelijke groet. Je kunt achteraf nog een korte bedankmail sturen.
Wat trek je aan naar een sollicitatiegesprek?
Kies kleding die schoon, heel en comfortabel is en past bij het bedrijf. Kijk op de website of op foto's hoe medewerkers eruitzien en kies iets wat een stapje netter is. Bij twijfel mag je de uitnodiging beantwoorden en het vragen.
Wat stuur je in een bedankmail na een sollicitatiegesprek?
Een korte mail, de dag erna: bedank voor de tijd, noem één onderwerp uit het gesprek dat je is bijgebleven en zeg dat je de baan nog steeds graag wilt. Een voorbeeld vind je in deze les.
Wat kun je doen als je zenuwachtig bent voor een sollicitatiegesprek?
Spanning is normaal. Goede voorbereiding helpt, want dan weet je wat je kunt zeggen. Oefen hardop, kom ruim op tijd en haal voor het gesprek een paar keer rustig adem. Blijft de spanning heel groot, praat er dan over met iemand in je buurt.