Foto bewerken met AI: les 8 van 8, Wat mag wel en niet met AI-foto's
AI-foto's: portretrecht, deepfakes en watermerken, wat mag wel?
Met AI is een foto snel veranderd. Maar niet alles wat kan, mag ook. In deze laatste les leer je de basis: portretrecht, auteursrecht, nepbeelden (deepfakes), watermerken en privacy bij uploaden. En je krijgt een checklist voor je een bewerkte foto deelt.
Dit is uitleg, geen juridisch advies
Regels veranderen en hangen af van de situatie. Kijk voor de actuele regels op de officiële bron, zoals de Auteurswet op wetten.overheid.nl, de Autoriteit Persoonsgegevens en rijksoverheid.nl. Twijfel je, vraag dan een jurist.
Foto's van mensen: portretrecht en privacy
Een foto van een herkenbaar persoon is een portret. In de Auteurswet staat dat de maker van een portret dat niet in opdracht is gemaakt, het niet openbaar mag maken als de afgebeelde persoon daar een redelijk belang tegen heeft. Bij een portret in opdracht is toestemming van de geportretteerde nodig voor openbaar maken.
Daarnaast gelden privacyregels. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens geldt de privacywet niet voor persoonlijk gebruik binnen een kleine kring, zoals een kleine appgroep. Zet je een foto op een openbare pagina, dan meestal wel en heb je toestemming nodig van herkenbare mensen. Ook mensen op de achtergrond tellen mee. Bij zakelijk gebruik geldt de uitzondering niet.
Foto's van anderen en auteursrecht
Een foto heeft een maker, en die heeft het recht om hem openbaar te maken en te kopiëren. Onder kopiëren valt ook het bewerken of nabootsen van een foto. Een foto van iemand anders door AI laten bewerken en delen is dus niet zonder meer vrij. Gebruik je eigen foto's, of foto's waarvan je de rechten hebt of toestemming hebt gekregen.
Watermerken
Een watermerk is een logo of tekst die laat zien van wie een foto is. Haal een watermerk nooit weg van andermans foto om hem toch te kunnen gebruiken: daarmee negeer je de bedoeling van de maker. Vraag toestemming of kies een andere foto. Bij je eigen foto's mag je er natuurlijk mee doen wat je wilt.
Nepbeelden en deepfakes
Een deepfake is AI-beeld dat een echt bestaand persoon, plek of gebeurtenis nabootst en voor echt kan doorgaan. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt dat het maken en verspreiden daarvan in strijd kan zijn met de privacywet, dat seksuele beelden van iemand zonder toestemming verboden zijn en dat portretrecht ook kan meespelen. Stel jezelf de vraag: kan dit iemand schaden of misleiden? Zo ja, maak of deel het niet.
Sinds 2 augustus 2026 gelden in Europa ook transparantieregels voor AI-beeld. Wie een deepfake beroepsmatig gebruikt, moet duidelijk laten zien dat het AI is. Gebruik voor privédoeleinden valt meestal buiten die regel. Voor de details kun je terecht bij de Europese Commissie of de Autoriteit Persoonsgegevens.
Herkenbaar als AI en privacy bij uploaden
Veel diensten voegen een onzichtbaar kenmerk of een label toe aan AI-beeld. Zo'n kenmerk kan verdwijnen bij een schermafbeelding of opnieuw opslaan. Het ontbreken ervan bewijst dus niet dat een foto echt is. Vermeld zelf liever dat een beeld met AI is bewerkt.
Wat je uploadt, gaat naar de dienst. Upload geen gevoelige foto's, geen foto's van kinderen en geen foto's van anderen zonder nadenken. Sommige diensten kunnen wat je uploadt gebruiken om hun AI te verbeteren. Kijk in de instellingen of dat aan of uit staat. Sommige functies draaien op je eigen apparaat; dat zeggen de makers erbij.
- 1Is het mijn foto?Zo niet: heb ik toestemming van de maker?
- 2Wie staat erop?Herkenbare mensen: toestemming nodig bij openbaar delen.
- 3Kan het schaden of misleiden?Zo ja: niet maken en niet delen.
- 4Heb ik AI gebruikt?Zeg het erbij, zeker als het echt lijkt.
- 5Is het origineel bewaard?Bewerk een kopie, bewaar het origineel.
Probeer het zelf
- Kies een foto die je van plan was te bewerken of te delen.
- Loop de checklist hierboven af. Schrijf bij elke vraag ja, nee of weet ik niet.
- Bij "nee" of "weet ik niet": vraag toestemming, kies een andere foto of deel de foto niet.
- Bekijk de lessen opnieuw die je het meest hebben geholpen, zoals les 1 en les 5.
Onthoud
- Een foto heeft een maker en vaak ook mensen die erop staan; beide hebben belangen.
- Haal nooit een watermerk weg van andermans foto.
- Maak of deel geen nepbeelden die iemand kunnen schaden of misleiden.
- Upload niet zomaar privéfoto's of foto's van anderen.
- Dit is uitleg, geen juridisch advies; kijk bij de officiële bron.
Check jezelf
Wat vraag je jezelf af bij een nepbeeld van een echt persoon?
Of het die persoon kan schaden of misleiden. Zo ja, dan maak of deel je het niet.
Mag je een watermerk van andermans foto verwijderen om hem te gebruiken?
Nee. Vraag de maker om toestemming of kies een andere foto.
Waar kijk je voor de actuele regels?
Bij de officiële bron, zoals wetten.overheid.nl, de Autoriteit Persoonsgegevens en rijksoverheid.nl.
Iets aan gehad? Gun het een ander ook: deel de cursus.
Veelgestelde vragen
Mag ik een foto van iemand anders met AI bewerken en delen?
Niet zonder meer. Een foto heeft een maker met rechten, en mensen op de foto hebben ook belangen. Deel een bewerkte foto van een ander alleen als je toestemming hebt. Dit is uitleg, geen juridisch advies.
Wat is portretrecht?
Portretrecht gaat over afbeeldingen van mensen. In de Auteurswet staat dat een portret in sommige gevallen niet openbaar gemaakt mag worden als de geportretteerde daar een redelijk belang tegen heeft. Kijk voor de tekst op wetten.overheid.nl.
Is een deepfake verboden?
Een deepfake is een nepbeeld dat voor echt kan doorgaan. Er is niet één regel voor alles, maar het kan in strijd zijn met privacy- en portretregels, en seksuele beelden van iemand zonder toestemming zijn verboden. Maak of deel zoiets niet.
Mag ik een watermerk van een foto verwijderen?
Niet van andermans foto. Een watermerk laat zien van wie de foto is. Het weghalen om de foto toch te gebruiken is geen goed idee. Vraag de maker om toestemming of gebruik een foto waarvan je de rechten hebt.