Software testen: les 6 van 11, Equivalentieklassen en grenswaarden

Grenswaardenanalyse en equivalentieklassen: slim kiezen wat je test

Je kunt niet elke leeftijd van 0 tot 120 los testen. Dat hoeft ook niet. Met equivalentieklassen en grenswaardenanalyse kies je een klein aantal waarden die samen bijna alle fouten vangen. In deze les past Noor beide technieken toe op twee velden van de kaartverkoop: de leeftijd en het aantal kaartjes.

Equivalentieklassen: groepen die hetzelfde doen

Een equivalentieklasse (equivalence partition) is een groep waarden waarvan je verwacht dat de software ze op dezelfde manier verwerkt. Bij De Kleine Komeet betalen alle leeftijden van 12 t/m 64 dezelfde prijs. Werkt 30, dan werkt 45 naar verwachting ook. Daarom is één test per klasse genoeg.

Er zijn twee soorten klassen. In een geldige klasse zitten waarden die de software moet accepteren. In een ongeldige klasse zitten waarden die een foutmelding moeten geven. Volgens ISTQB overlappen klassen niet en is een klasse nooit leeg. Probeer het hieronder zelf: typ een leeftijd of klik op een grenswaarde.

Leeftijd per kaartje
Ongeldigtot en met -1 jaar
Kind0 t/m 11 jaar
Volwassene12 t/m 64 jaar
65 en ouder65 t/m 120 jaar
Ongeldig121 en hoger jaar

geldige klasse ongeldige klasse

Typ een getal en kijk in welke klasse het valt.

Grenswaarden:

Bedachte regels van De Kleine Komeet: vijf klassen, waarvan drie geldig en twee ongeldig.

De leeftijd heeft dus vijf klassen. Met equivalentieklassen kies je uit elke klasse één waarde, het liefst ergens in het midden. Bijvoorbeeld -5, 6, 30, 80 en 150. Dat zijn vijf tests. Test ook de ongeldige klassen.

Grenswaarden: testen op de rand

Fouten zitten vaak op de rand van een klasse. Daan typt per ongeluk "kleiner dan 11" in plaats van "kleiner dan of gelijk aan 11". Dan betaalt een kind van 11 ineens 18 euro. Een test met leeftijd 6 merkt dat nooit op.

Daarom is er grenswaardenanalyse (boundary value analysis). Een grenswaarde is de laagste of de hoogste waarde van een klasse. Bij leeftijd zijn dat -1, 0, 11, 12, 64, 65, 120 en 121. Je ziet ze als knoppen onder de balk hierboven. Dit werkt alleen bij waarden met een vaste volgorde, zoals getallen of datums.

ISTQB beschrijft twee varianten:

Geen van beide is altijd de juiste keuze. Bij een hoog risico kies je eerder de grondige variant (zie les 3).

Het aantal kaartjes

Per bestelling mag je 1 t/m 10 kaartjes kopen. Dat geeft drie klassen: te weinig, toegestaan en te veel.

Aantal kaartjes per bestelling
Te weinigtot en met 0 kaartjes
Toegestaan1 t/m 10 kaartjes
Te veel11 en hoger kaartjes

geldige klasse ongeldige klasse

Typ een getal en kijk in welke klasse het valt.

Grenswaarden:

Met equivalentieklassen test je bijvoorbeeld 0, 4 en 15. Met de tweewaardenvariant test je 0, 1, 10 en 11. Met de driewaardenvariant rond de geldige grenswaarden 1 en 10 test je 0, 1, 2 en 9, 10, 11.

Hoeveel tests heb je nodig?

TechniekLeeftijdAantal kaartjes
Equivalentieklassen (één per klasse)5 tests: -5, 6, 30, 80, 1503 tests: 0, 4, 15
Grenswaarden, tweewaardenvariant8 tests: -1, 0, 11, 12, 64, 65, 120, 1214 tests: 0, 1, 10, 11
Grenswaarden, driewaardenvariant (rond de grenswaarden van de geldige klassen)14 tests: -1, 0, 1, 10, 11, 12, 13, 63, 64, 65, 66, 119, 120, 1216 tests: 0, 1, 2, 9, 10, 11

Je combineert de technieken vaak. De grenswaarden dekken meteen ook alle klassen, want elke klasse heeft minstens één grenswaarde in de lijst.

Valkuilen

De waarden die je kiest, zet je in testcases (les 5). Hangt een uitkomst van meerdere voorwaarden tegelijk af? Dan helpt een beslistabel (les 7).

Probeer het zelf

Het theater voegt een veld toe: "Aantal rolstoelplaatsen: 0 t/m 4 per bestelling."

  1. Welke klassen zijn er? Welke zijn geldig?
  2. Welke waarden test je met de tweewaardenvariant?
  3. Welke valkuil zie je in de zin "maximaal 4"?
Bekijk een antwoord

1. Drie klassen: -1 en lager (ongeldig), 0 t/m 4 (geldig), 5 en hoger (ongeldig). 2. -1, 0, 4 en 5. 3. Bij "maximaal 4" is niet meteen duidelijk of 4 zelf nog mag. Hier wel, want er staat "t/m". Vraag het na als het niet in de regels staat.

Onthoud

Check jezelf

Hoeveel equivalentieklassen heeft het leeftijdsveld van De Kleine Komeet?

Vijf: onder 0, 0 t/m 11, 12 t/m 64, 65 t/m 120 en boven 120.

Welke twee waarden test je met de tweewaardenvariant bij de grens tussen volwassene en 65-plus?

64 en 65.

Waarom vindt een test met leeftijd 6 een fout bij leeftijd 11 niet?

Omdat 6 midden in de klasse ligt. Een vergissing op de rand, zoals "kleiner dan 11", merk je alleen met de grenswaarde zelf.

Ken je iemand die dit ook kan gebruiken? Deel de cursus.

Deel via WhatsApp

LinkedIn Facebook E-mail

Veelgestelde vragen

Wat is een equivalentieklasse?

Een equivalentieklasse (Engels: equivalence partition) is een groep waarden waarvan je verwacht dat de software ze op dezelfde manier behandelt. Alle leeftijden van 12 t/m 64 krijgen bijvoorbeeld dezelfde prijs. Daarom is één test per klasse genoeg.

Wat is grenswaardenanalyse?

Bij grenswaardenanalyse (boundary value analysis) test je de waarden op de rand van een klasse: de laagste en de hoogste. Op die randen maken ontwikkelaars vaak een vergissing, bijvoorbeeld "kleiner dan" in plaats van "kleiner dan of gelijk aan".

Test je bij grenswaarden twee of drie waarden per grens?

Allebei bestaat. ISTQB beschrijft een tweewaardenvariant (de grenswaarde en de buur aan de andere kant) en een driewaardenvariant (de grenswaarde en de buren aan beide kanten). De driewaardenvariant is grondiger, maar kost meer tests. Je kiest op basis van het risico.

Wat is het verschil tussen een geldige en een ongeldige klasse?

Een geldige klasse bevat waarden die de software moet accepteren, zoals 1 t/m 10 kaartjes. Een ongeldige klasse bevat waarden die geweigerd moeten worden, zoals 0 of 11 kaartjes. Ook die test je, want de software moet er netjes op reageren.

Aangeraden door