Communicatie: les 3 van 9, Gesprekstechnieken en vragen stellen
Gesprekstechnieken: de kracht van open en gesloten vragen
Je kent het: je stelt een vraag en krijgt "ja" of "nee" terug, en het gesprek is dood. Goede gesprekstechnieken maken het verschil. In deze les leer je welke soorten vragen er zijn, wanneer je welke gebruikt en hoe je met smalltalk een gesprek op gang brengt.
Open en gesloten vragen
Een open vraag nodigt de ander uit om in eigen woorden te vertellen. Zo'n vraag begint vaak met wie, wat, waar, wanneer, welke of hoe. Een gesloten vraag kun je meestal met "ja", "nee" of één feit beantwoorden. Geen van beide is fout. Het gaat om wat je wilt bereiken.
Open vragen gebruik je als je iets wilt begrijpen of de ander wilt laten praten. Gesloten vragen gebruik je om iets te controleren of af te spreken, bijvoorbeeld "Komt dinsdag je uit?". Vaak wissel je ze af.
Doorvragen met open vragen
In les 2 leerde je al doorvragen. Dat doe je het best met open vragen. Zeg niet "Was dat vervelend?", maar "Hoe was dat voor je?". Je kunt ook vragen: "Wat gebeurde er toen?" of "Kun je een voorbeeld geven?".
Voorzichtig met suggestieve vragen en waarom
Een suggestieve vraag bevat al een verwachting of oordeel, zoals "Je vond het toch ook niks?". De ander voelt zich gestuurd en geeft vaak het antwoord dat jij wilt horen. Je leert dan niets nieuws. Ook "waarom" kan als verwijt klinken: "Waarom heb je dat zo gedaan?" Sommige trainers raden daarom aan om "wat is de reden dat..." of "hoe kwam het dat..." te gebruiken. Dat is een handige hulp, geen wet.
Een gesprek op gang brengen: smalltalk
Smalltalk is een licht, informeel gesprekje over alledaagse dingen. Het lijkt onbelangrijk, maar het zorgt dat mensen zich op hun gemak voelen. Een gangbare aanpak:
- Begin met iets uit de situatie: de bijeenkomst, het eten, de reis hierheen.
- Stel een open vraag: "Hoe kom je bij deze groep terecht?"
- Luister en pak iets op wat de ander noemt. Vraag daar door.
- Sluit vriendelijk af: "Leuk je gesproken te hebben. Hopelijk tot snel."
Je hoeft niet zelf veel te vertellen. Mensen praten graag over dingen die voor hen belangrijk zijn. Luisteren is dus de helft van goede smalltalk.
Voorbeeld uit het team
Ravi uit ons bedachte kantoorteam wil weten hoe Mila (de stagiair) het vindt gaan. Hij vraagt: "Gaat het goed?" Mila zegt "Ja hoor". Daarna probeert hij: "Wat is tot nu toe het leukste wat je deed?" Nu vertelt Mila een heel verhaal. Dezelfde Ravi, een andere vraag.
Een gesprek begint ook vaak met een goede afsluiting. Vat kort samen wat jullie hebben besproken en spreek af wat er daarna gebeurt. Dat doe je met een gesloten vraag: "Dan bel ik je donderdag, past dat?" Zo weet iedereen wat er van hem verwacht wordt.
Tip: merk je dat je in een lastig gesprek alleen gesloten vragen stelt? Probeer er één open vraag tussen te zetten.
Probeer het zelf
- Schrijf vijf gesloten vragen op die je deze week stelde of kon stellen.
- Maak van elke vraag een open vraag. Bijvoorbeeld "Was het druk?" wordt "Hoe was het vandaag?".
- Stel er vandaag minstens één van in een gesprek en kijk wat er gebeurt.
Onthoud
- Open vragen nodigen uit tot een verhaal, gesloten vragen geven een ja, nee of feit.
- Gesloten vragen zijn goed om iets te controleren of af te spreken.
- Suggestieve vragen sturen de ander: vermijd ze als je iets wilt leren.
- Smalltalk begint bij de situatie, werkt met open vragen en eindigt vriendelijk.
Check jezelf
Is "Heb je het rapport al gelezen?" een open of gesloten vraag?
Gesloten: je kunt met ja of nee antwoorden.
Wat is er mis met een suggestieve vraag?
Er zit al een verwachting in, dus de ander voelt zich gestuurd en geeft het antwoord dat jij wilt horen.
Wat is een goede eerste stap bij smalltalk?
Beginnen met iets uit de situatie, zoals de bijeenkomst of het eten.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen open en gesloten vragen?
Een open vraag nodigt uit om uitgebreid te antwoorden, zoals "Hoe was je dag?". Een gesloten vraag kun je meestal met ja, nee of een kort feit beantwoorden, zoals "Was je dag druk?".
Wanneer gebruik je gesloten vragen?
Gesloten vragen zijn handig om iets te controleren of af te spreken, bijvoorbeeld "Komt dinsdag je uit?". Voor een verhaal of meningen zijn open vragen beter.
Wat is een suggestieve vraag?
Een suggestieve vraag bevat al een verwachting of oordeel, zoals "Je vond het toch ook niks?". De ander voelt zich dan gestuurd en geeft vaak het antwoord dat jij wilt horen.
Hoe begin je een smalltalk-gesprek?
Begin met een opmerking of vraag over de situatie waarin jullie zitten, zoals de bijeenkomst, het eten of de reis. Stel daarna open vragen en luister naar wat de ander zegt.