Fotografie: les 9 van 9, Foto bewerken, RAW of JPEG
Foto bewerken: een rustige werkvolgorde en RAW of JPEG
Foto bewerken hoeft niet moeilijk te zijn. Met een paar kleine aanpassingen haal je meer uit een foto die je al hebt. In deze les leer je een vaste werkvolgorde die in elk bewerkingsprogramma werkt en het verschil tussen RAW of JPEG.
Foto bewerken: wat wil je bereiken?
Bewerken is bedoeld om je foto dichter bij te brengen bij wat je zag of voelde. Het is geen reparatie van een mislukte foto. Een goede foto in de camera blijft de beste start. Bewerk met kleine stapjes en kijk steeds even terug. Te veel is snel zichtbaar. Een goed bewerkingsprogramma heeft altijd dezelfde basis: bijsnijden, belichting, kleur, scherpte. Welk programma je ook gebruikt, de namen van de knoppen verschillen. Zoek in de help of handleiding naar dat woord.
RAW of JPEG: wat is het verschil?
Veel camera's laten je kiezen hoe de foto wordt opgeslagen. Bij JPEG verwerkt de camera de foto zelf: kleur, scherpte en belichting worden vastgezet en het bestand wordt klein gemaakt. Hij is direct klaar om te delen. Bij RAW bewaart de camera de ruwe gegevens van de sensor. Het bestand is ruim twee tot zes keer groter en je kunt het niet direct gebruiken: je moet het eerst "ontwikkelen" in een programma.
| RAW | JPEG | |
|---|---|---|
| Wat is het? | Ruwe sensorgegevens | Door de camera verwerkt |
| Bestandsgrootte | Groot | Klein |
| Direct delen? | Nee, eerst ontwikkelen | Ja |
| Ruimte om te bewerken | Veel, ook witbalans achteraf | Minder |
| Origineel bewaard | Ja, bewerken verandert het origineel niet | Elke bewerking en opslag verandert het bestand |
RAW geeft dus meer ruimte, bijvoorbeeld om een te donkere foto lichter te maken met minder storing. Voor beginners is JPEG prima. Telefoons maken meestal JPEG, sommige kunnen ook RAW. Kijk in je camera-app of handleiding naar de opties.
Foto bewerken stap voor stap
Dit is een volgorde die veel mensen handig vinden. Het is geen wet, maar hij voorkomt dat je dingen dubbel doet.
- 1Maak een kopieHet origineel blijft veilig
- 2Rechtzetten en bijsnijdenHorizon recht, rommel weg
- 3BelichtingLichter of donkerder, check het histogram
- 4Kleur en witbalansWit moet neutraal zijn
- 5Scherpte en ruisEen heel klein beetje
- 6Sla op als nieuwe kopieJPEG om te delen
- Kopie: werk nooit in je enige exemplaar.
- Rechtzetten en bijsnijden: maak de horizon recht en snijd bij, bijvoorbeeld volgens de regel van derden.
- Belichting: maak de foto lichter of donkerder. Kijk naar het histogram uit les 4 en let op de randen.
- Kleur: pas de witbalans aan (les 7) en eventueel de kleurintensiteit. Doe het rustig.
- Scherpte en ruis: een klein beetje scherper kan helpen. Ruis verminderen maakt de foto soms zachter.
- Opslaan: als nieuw bestand, bijvoorbeeld als JPEG om te delen.
Tip: bewerk je op een telefoon? De galerij of camera-app heeft meestal dezelfde onderdelen onder bewerken: bijsnijden, licht, kleur en scherpte. Zoek naar een knop voor ongedaan maken, zodat je veilig kunt proberen.
Let op: laat bij een foto die je als echt presenteert niets verdwijnen of verschijnen dat er niet was. Bewerken is voor mooier maken, niet voor misleiden. Heb je mensen op de foto, vraag dan toestemming voordat je hem deelt, zie les 8.
Probeer het zelf
- Kies een foto uit eerdere oefeningen en maak een kopie.
- Snijd de foto bij en zet de horizon recht.
- Maak de foto een klein beetje lichter of donkerder. Kijk het histogram na als je programma dat toont.
- Pas de kleur aan tot wit er wit uitziet.
- Sla op als nieuwe kopie en leg hem naast het origineel. Wat is beter geworden? En was er iets dat je liever niet had veranderd?
Onthoud
- Werk altijd in een kopie en bewaar het origineel.
- Werkvolgorde: bijsnijden, belichting, kleur, scherpte, opslaan.
- JPEG is door de camera verwerkt en klein. RAW is ruw, groter en geeft meer ruimte.
- Kleine stappen zijn beter dan grote.
Check jezelf
Waarom maak je eerst een kopie?
Zodat je origineel veilig blijft en je altijd opnieuw kunt beginnen.
Welk bestand moet je eerst ontwikkelen, RAW of JPEG?
RAW. Een JPEG is al klaar om te bekijken en te delen.
Wat is het eerste dat je in de werkvolgorde doet nadat je een kopie hebt gemaakt?
Rechtzetten en bijsnijden.
Veelgestelde vragen
Hoe begin ik met foto bewerken?
Maak eerst een kopie van je foto. Snijd daarna bij en zet de foto recht, pas de belichting aan, kijk naar de kleur, voeg eventueel scherpte toe en sla de foto op als nieuw bestand. Doe elke stap met kleine aanpassingen.
Wat is het verschil tussen RAW en JPEG?
Een RAW-bestand bevat de ruwe gegevens van de sensor en moet nog bewerkt worden. Een JPEG is al door de camera verwerkt en kleiner. RAW geeft meer ruimte om te bewerken, JPEG is direct klaar.
Moet ik in RAW fotograferen?
Nee. JPEG is prima om mee te beginnen. RAW is handig als je graag bewerkt of bijvoorbeeld de witbalans achteraf wilt aanpassen. RAW-bestanden zijn groter en moet je altijd eerst ontwikkelen.
Kan ik foto's ook op mijn telefoon bewerken?
Ja. De meeste telefoons hebben bewerkopties in de galerij of in de camera-app. De stappen zijn hetzelfde: bijsnijden, belichting, kleur en opslaan.